Πήρα κιλά στις διακοπές. Και τώρα;… Οι διακοπές τελείωσαν — η προσπάθεια γιατί υπέβαλε παραίτηση;
Πήγες επτά ή δέκα μέρες διακοπές.
Έφαγες λίγο περισσότερο.
Ήπιες μερικά ποτά.
Το παγωτό εμφανίστηκε περισσότερες φορές απ’ όσες προέβλεπε ο αρχικός προϋπολογισμός.
Δεν γυμνάστηκες όπως συνήθως.
Και κάπου ανάμεσα στην ταβέρνα, στην παραλία και στο «φέρε κι ένα γλυκό να δοκιμάσουμε», η καθημερινή σου δομή χαλάρωσε.
Γυρίζεις σπίτι…
Ανεβαίνεις στη ζυγαριά…
Κοιτάζεις τον αριθμό…
Και μέσα σε περίπου δεκαπέντε δευτερόλεπτα πραγματοποιείται έκτακτη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του εγκεφάλου σου!
Η απόφαση είναι ομόφωνη:
«Τα χάλασα όλα.»
Και λίγο αργότερα ακολουθεί η δεύτερη:
«Τώρα δεν έχει νόημα. Θα ξαναρχίσω από Δευτέρα.»
Εδώ βρίσκεται το παράξενο.
Οι διακοπές κράτησαν δέκα ημέρες.
Η εγκατάλειψη που ακολουθεί μπορεί να κρατήσει δέκα εβδομάδες!
Και τελικά το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν ήταν ότι έφαγες περισσότερο στις διακοπές.
Ήταν ότι αποφάσισες πως αυτό σημαίνει ότι η προσπάθεια τελείωσε.
Πήρα κιλά στις διακοπές. Σημαίνει ότι πήρα όλο αυτό το βάρος σε λίπος;
Όχι απαραίτητα.
Μετά από μερικές ημέρες διαφορετικής διατροφής, περισσότερων υδατανθράκων ή αλατιού, διαφορετικών ωρών φαγητού, μεγαλύτερης ποσότητας τροφής και λιγότερης κίνησης, η ζυγαριά μπορεί να ανέβει για πολλούς λόγους.
Ένα μέρος της αύξησης μπορεί φυσικά να είναι πραγματικό σωματικό λίπος.
Αλλά ένα μέρος μπορεί επίσης να προέρχεται από περισσότερα υγρά, γεμάτες αποθήκες γλυκογόνου και απλώς περισσότερο περιεχόμενο στο πεπτικό σύστημα.
Το γλυκογόνο, για παράδειγμα, αποθηκεύεται μαζί με σημαντική ποσότητα νερού. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους το βάρος μπορεί να αλλάξει σχετικά γρήγορα όταν αλλάζει απότομα και η πρόσληψη υδατανθράκων.
Με απλά λόγια:
Η ζυγαριά είναι ζυγαριά. Δεν είναι βιοψία λιπώδους ιστού.
Το πρώτο νούμερο που θα δεις όταν επιστρέψεις δεν χρειάζεται ούτε να το αγνοήσεις ούτε να το μετατρέψεις σε δικαστική απόφαση για ολόκληρο το μέλλον σου.
Δώσε λίγο χρόνο στην καθημερινότητά σου να επανέλθει.
Και κυρίως, μην κάνεις πανικόβλητες κινήσεις για να «διορθώσεις» μέσα σε τρεις ημέρες αυτό που συνέβη στις διακοπές.
Το πραγματικό πρόβλημα αρχίζει συχνά μετά τις διακοπές
Ας πούμε ότι γύρισες δύο κιλά επάνω.
Αυτό από μόνο του είναι μια πληροφορία.
Το τι θα κάνεις όμως με αυτή την πληροφορία μπορεί να οδηγήσει σε δύο εντελώς διαφορετικούς δρόμους.
Ο πρώτος λέει:
«Εντάξει. Χαλάρωσα, πέρασα καλά, άλλαξε η καθημερινότητά μου. Επιστρέφω σιγά-σιγά στις συνήθειές μου.»
Ο δεύτερος λέει:
«Πάει. Καταστράφηκαν όλα. Τώρα πρέπει να ξαναμπώ σε αυστηρή δίαιτα.»
Και επειδή η αυστηρή δίαιτα δεν είναι ιδιαίτερα ελκυστική όταν μόλις έχεις επιστρέψει σε δουλειές, υποχρεώσεις και ξυπνητήρια, εμφανίζεται σύντομα μια ακόμη εξαιρετική ιδέα:
«Ας το αφήσω λίγες μέρες και ξεκινάω όταν είμαι έτοιμος.»
Και κάπως έτσι:
Οι δέκα ημέρες διακοπών γίνονται δεκαπέντε.
Μετά τρεις εβδομάδες.
Μετά:
«Τώρα έχουμε και εκείνο το τραπέζι το Σαββατοκύριακο.»
Μετά:
«Από πρώτη του μήνα καλύτερα.»
Και όταν φτάσει η πρώτη του μήνα:
«Τώρα που μπήκε ο μήνας είναι λίγο δύσκολα στη δουλειά.»
Οι διακοπές έχουν τελειώσει εδώ και ενάμιση μήνα.
Η άδεια όμως της διατροφής έχει εγκριθεί μέχρι νεωτέρας.
Το «όλα ή τίποτα» είναι ο πραγματικός σαμποτέρ!
Ένας πολύ συνηθισμένος τρόπος σκέψης στην προσπάθεια απώλειας βάρους είναι η διχοτομική σκέψη:
Είμαι μέσα ή είμαι έξω.
Το κάνω σωστά ή το έχω χαλάσει.
Τρώω σύμφωνα με το πρόγραμμα ή απέτυχα.
Γυμνάζομαι κανονικά ή δεν αξίζει να κάνω τίποτα.
Η ενδιάμεση περιοχή σχεδόν εξαφανίζεται.
Κι όμως, εκεί ακριβώς βρίσκεται μεγάλο μέρος της επιτυχίας.
Η επιστημονική βιβλιογραφία έχει συνδέσει την άκαμπτη σκέψη «όλα ή τίποτα» με μεγαλύτερη δυσκολία στη μακροχρόνια διαχείριση του βάρους.
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε γιατί.
Αν θεωρείς ότι μόνο το 100% μετράει, τότε το 70% σου φαίνεται αποτυχία.
Και όταν το 70% θεωρείται αποτυχία, είναι πολύ εύκολο να καταλήξεις στο 0%.
Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι ότι στις διακοπές έκανες λιγότερα από όσα κάνεις συνήθως.
Το πρόβλημα είναι να πιστέψεις ότι:
Αφού δεν μπορώ να επιστρέψω αμέσως στο τέλειο, δεν αξίζει να επιστρέψω καθόλου.
«Θα ξεκινήσω όταν μου ξανάρθει η διάθεση»
Αυτό είναι άλλο ένα υπέροχο συμβόλαιο που υπογράφουμε με τον εαυτό μας.
Χωρίς ημερομηνία παράδοσης.
Περιμένεις να νιώσεις:
Έτοιμος.
Ενθουσιασμένος.
Οργανωμένος.
Ξεκούραστος.
Αποφασισμένος.
Και ιδανικά να είναι Δευτέρα, πρώτη του μήνα και ο Ερμής να μη βρίσκεται σε ανάδρομη πορεία!
Μόνο που η πραγματική ζωή δεν δουλεύει έτσι.
Συνήθως δεν επιστρέφεις επειδή ξύπνησες ένα πρωί πλημμυρισμένος από κίνητρο.
Ξεκινάς να κάνεις μερικά από τα πράγματα που σε βοηθούν και η αίσθηση ότι επέστρεψες δημιουργείται καθώς τα κάνεις.
Αν περιμένεις πρώτα να αισθανθείς όπως αισθανόσουν όταν ήσουν σε κανονικό ρυθμό, μπορεί να περιμένεις για πολύ.
Γιατί ο ρυθμός δημιουργεί τη διάθεση πολύ συχνότερα απ’ όσο η διάθεση δημιουργεί τον ρυθμό.
Δεν χρειάζεσαι καινούργια δίαιτα επειδή πήγες διακοπές
Αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα σημεία.
Πολλοί άνθρωποι επιστρέφουν από μια περίοδο χαλάρωσης και αντί να επιστρέψουν σε αυτά που ήδη γνωρίζουν, ξεκινούν να ψάχνουν κάτι καινούργιο.
Μια νέα δίαιτα.
Ένα detox.
Ένα πρόγραμμα «επανεκκίνησης μεταβολισμού».
Ένα πλάνο επτά ημερών.
Μια δίαιτα χωρίς υδατάνθρακες.
Κάτι τέλος πάντων αρκετά δραματικό ώστε να αισθανθούν ότι εξιλεώθηκαν για το καλοκαίρι.
Αν πιάνεις τον εαυτό σου να κάνει συνεχώς αυτή την αναζήτηση, διάβασε και το άρθρο «Ποια είναι η καλύτερη δίαιτα; Γιατί συνεχίζεις να ψάχνεις ενώ ήδη γνωρίζεις δέκα;».
Γιατί μετά τις διακοπές συνήθως δεν σου λείπει άλλη μία πληροφορία.
Σου λείπει ένας καλός τρόπος επιστροφής.
Η τιμωρία δεν είναι επιστροφή
Αφού ανέβηκε η ζυγαριά, έρχεται συχνά η ανάγκη να κάνουμε κάτι ακραίο.
«Αύριο μόνο σαλάτες.»
«Θα κόψω τελείως το ψωμί.»
«Δεν θα φάω βράδυ.»
«Θα κάνω διπλή προπόνηση.»
«Αυτή την εβδομάδα καθόλου έξοδος.»
Ακούγεται σαν αποφασιστικότητα.
Πολύ συχνά όμως είναι απλώς ενοχή ντυμένη με αθλητικά ρούχα.
Και υπάρχει μεγάλη διαφορά.
Η επιστροφή λέει:
«Ξαναβάζω τη δομή μου.»
Η τιμωρία λέει:
«Πρέπει να πληρώσω για όσα έφαγα.»
Το πρώτο χτίζει σχέση εμπιστοσύνης με τον εαυτό σου.
Το δεύτερο συνεχίζει τον παλιό κύκλο:
Υπερβολή → ενοχή → στέρηση → πίεση → νέα υπερβολή.
Αν μετά από μια υπερφαγία έχεις την τάση να αντιδράς έτσι, δες και το «Έφαγα πολύ και χάλασα τη δίαιτα! Τι κάνω τώρα;».
Και αν η λύση σου είναι κάθε φορά ακόμη μεγαλύτερη αυστηρότητα, αξίζει να διαβάσεις επίσης το «Όταν η δίαιτά σου μοιάζει με φυλακή, μη σοκάρεσαι όταν αρχίσεις να σχεδιάζεις απόδραση!».
Τι να κάνεις λοιπόν μετά τις διακοπές;
Όχι επανάσταση.
Όχι «τελευταίο γεύμα πριν ξεκινήσω».
Όχι εκκαθάριση του ψυγείου με δραματική μουσική στο background.
Χρειάζεσαι μερικές φυσιολογικές κινήσεις.
1. Επέστρεψε πρώτα στη δομή, όχι στην τελειότητα
Ξαναβάλε μερικά σταθερά σημεία στην ημέρα σου.
Κανονικά γεύματα.
Καλύτερη οργάνωση.
Πρωτεΐνη στα βασικά γεύματα.
Λαχανικά και φρούτα.
Νερό.
Μια λογική ποσότητα φαγητού που σε χορταίνει.
Δεν χρειάζεται η πρώτη ημέρα επιστροφής να μοιάζει με φωτογράφιση fitness περιοδικού.
Χρειάζεται απλώς να μοιάζει περισσότερο με τη ζωή που θέλεις να ξαναχτίσεις.
2. Μη διορθώνεις το χθες τρώγοντας υπερβολικά λίγο σήμερα
Αν χθες έφαγες περισσότερο, σήμερα δεν χρειάζεται να πεινάσεις επίτηδες.
Επέστρεψε στο φυσιολογικό σου πρόγραμμα.
Η αντιστάθμιση μπορεί να φαίνεται λογική στα μαθηματικά, αλλά στη συμπεριφορά συχνά δημιουργεί τον επόμενο κύκλο πείνας και υπερφαγίας.
Το σημερινό γεύμα δεν χρειάζεται να τιμωρηθεί για κάτι που έκανε το χθεσινό.
3. Ξεκίνα πάλι να κινείσαι — αλλά μην προσπαθήσεις να «κάψεις τις διακοπές»
Αν περπατούσες, ξαναπερπάτησε.
Αν γυμναζόσουν, ξαναμπές στις προπονήσεις σου.
Αν έχεις χάσει τον ρυθμό σου, ξεκίνα ακόμη πιο ήπια.
Η άσκηση δεν είναι δικαστική απόφαση εναντίον του παγωτού.
Είναι ένα από τα πράγματα που κάνουν το σώμα σου και την καθημερινότητά σου να λειτουργούν καλύτερα.
4. Μην αξιολογείς την επιστροφή σου από μία ημέρα
Έκανες μια καλή Δευτέρα και μια δύσκολη Τρίτη;
Δεν απέτυχες.
Είσαι στη δεύτερη ημέρα της επιστροφής σου.
Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στα δύο.
Παρατήρησε μια εβδομάδα συμπεριφοράς, όχι μία μεμονωμένη στιγμή.
5. Ρώτα «ποιο είναι το επόμενο χρήσιμο πράγμα;»
Όχι:
«Πώς θα διορθώσω όσα έκανα;»
Αλλά:
«Ποια είναι η επόμενη μικρή κίνηση που με βάζει πάλι προς τη σωστή κατεύθυνση;»
Μπορεί να είναι:
- Να οργανώσεις τα αυριανά γεύματα.
- Να ψωνίσεις τα βασικά τρόφιμα που χρειάζεσαι.
- Να φας ένα φυσιολογικό βραδινό αντί να παραγγείλεις επειδή «έτσι κι αλλιώς χάλασε».
- Να περπατήσεις είκοσι λεπτά.
- Να κοιμηθείς λίγο νωρίτερα.
- Να συνεχίσεις στο αμέσως επόμενο γεύμα χωρίς διαπραγμάτευση.
Δεν χρειάζεται να λύσεις σήμερα ολόκληρο τον Σεπτέμβριο.
Χρειάζεται να διαχειριστείς σωστά την επόμενη απόφαση.
Η δεξιότητα που χρειάζεσαι δεν είναι να μην ξεφεύγεις ποτέ
Εδώ βρίσκεται ίσως όλο το παιχνίδι.
Για χρόνια η βιομηχανία της δίαιτας πούλησε την ιδέα ότι ο επιτυχημένος άνθρωπος είναι εκείνος που ακολουθεί τέλεια το πρόγραμμα.
Δεν τρώει παραπάνω.
Δεν χάνει προπόνηση.
Δεν βγαίνει από το πρόγραμμα.
Δεν έχει δύσκολες εβδομάδες.
Δεν πάει διακοπές με φίλους που θεωρούν ότι τέσσερα ορεκτικά είναι απλώς η εισαγωγή.
Μόνο που αυτός ο άνθρωπος δεν υπάρχει.
Η ζωή θα αλλάξει.
Θα υπάρξουν διακοπές.
Γιορτές.
Ταξίδια.
Δύσκολες εβδομάδες.
Πίεση.
Αρρώστιες.
Επαγγελματικές υποχρεώσεις.
Περίοδοι που δεν θα έχεις την ίδια διάθεση.
Η πραγματική δεξιότητα λοιπόν δεν είναι:
«Δεν βγαίνω ποτέ από τον δρόμο μου.»
Είναι:
«Όταν βγω, ξέρω πώς να επιστρέψω χωρίς να μετατρέψω μια στροφή σε αλλαγή ηπείρου.»
Πρόσεξε τη διαφορά ανάμεσα στο «ξαναρχίζω» και στο «επιστρέφω»
Όταν λες: **«Πρέπει να ξαναρχίσω» **ο εγκέφαλος ακούει ότι όσα έχτισες μέχρι τώρα χάθηκαν.
Ότι βρίσκεσαι πάλι στο μηδέν.
Ότι χρειάζεται μια μεγάλη νέα προσπάθεια.
Ότι μπροστά σου βρίσκεται πάλι ολόκληρο το βουνό.
Αντίθετα, όταν λες: **«Επιστρέφω»… **αναγνωρίζεις ότι η πορεία σου δεν διαγράφηκε!
Έχεις ήδη μάθει πράγματα.
Έχεις ήδη δημιουργήσει δεξιότητες.
Έχεις ήδη αποδείξει ότι μπορείς να κάνεις ορισμένες συμπεριφορές.
Απλώς για λίγο απομακρύνθηκες από αυτές.
Και τώρα ξαναμπαίνεις.
Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους που στο MorphoMastery® δεν αντιμετωπίζω τη διατροφή σαν μια προσωρινή περίοδο συμμόρφωσης μέχρι να εμφανιστεί ένας συγκεκριμένος αριθμός στη ζυγαριά.
Η πραγματική αλλαγή χρειάζεται να περιλαμβάνει και τις περιόδους όπου τα πράγματα δεν πάνε σύμφωνα με το σχέδιο.
Γιατί αν το σύστημά σου λειτουργεί μόνο όταν είσαι ξεκούραστος, οργανωμένος, ενθουσιασμένος και δεν συμβαίνει τίποτα απρόβλεπτο στη ζωή σου…
δεν έχεις σύστημα.
Έχεις διατροφικό καιρό με ιδανικές συνθήκες.
Και δυστυχώς η ζωή δεν υπογράφει τέτοιο συμβόλαιο.
Αν γύρισες σήμερα από τις διακοπές, κάνε αυτό
Μην περιμένεις τη Δευτέρα.
Μην περιμένεις να φύγει πρώτα όλο το βάρος που είδες στη ζυγαριά.
Μην κάνεις σήμερα «μια τελευταία ελεύθερη ημέρα επειδή αύριο ξεκινάμε».
Μην αγοράσεις νέα δίαιτα.
Μην υποσχεθείς ότι από αύριο θα είσαι άλλος άνθρωπος.
Κάνε ένα πράγμα:
Φάε το επόμενο γεύμα όπως θα το έτρωγες αν θεωρούσες ότι η προσπάθειά σου συνεχίζεται κανονικά.
Γιατί συνεχίζεται.
Αυτό είναι το κομμάτι που ξεχνάμε.
Οι διακοπές δεν ακύρωσαν όσα έχτισες.
Το παγωτό δεν υπέβαλε αίτηση διαγραφής των προηγούμενων μηνών.
Η ταβέρνα δεν έχει τέτοιες διοικητικές αρμοδιότητες.
Και δύο δύσκολες εβδομάδες δεν μπορούν από μόνες τους να αποφασίσουν τι θα κάνεις τους επόμενους έξι μήνες.
Αυτή την απόφαση την παίρνεις εσύ.
Και δεν χρειάζεται να ξαναρχίσεις.
Χρειάζεται να επιστρέψεις.
Ακόμη κι αν σήμερα επιστρέψεις μόνο κατά 60%.
Αύριο μπορεί να είναι 70%.
Μετά 80%.
Και κάποια στιγμή θα συνειδητοποιήσεις ότι δεν περίμενες τελικά να εμφανιστεί η τέλεια στιγμή.
Απλώς συνέχισες.
Και αυτό είναι πολύ πιο κοντά στη μόνιμη αλλαγή από οποιαδήποτε θεαματική «νέα αρχή».
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα κιλά είναι φυσιολογικό να πάρω στις διακοπές;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός που να ισχύει για όλους. Η αλλαγή στη ζυγαριά εξαρτάται από τη διάρκεια των διακοπών, την πρόσληψη τροφής και αλκοόλ, την κίνηση, το αλάτι, τους υδατάνθρακες, τα υγρά και πολλούς άλλους παράγοντες. Επίσης, όλη η γρήγορη αύξηση που βλέπεις στη ζυγαριά δεν αντιστοιχεί απαραίτητα σε σωματικό λίπος.
Πρέπει να κάνω detox μετά τις διακοπές;
Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους δεν υπάρχει ανάγκη για κάποια ειδική «αποτοξίνωση» μετά από λίγες ημέρες διαφορετικής διατροφής. Αυτό που συνήθως χρειάζεται είναι επιστροφή σε μια ισορροπημένη καθημερινή διατροφή, επαρκή ενυδάτωση, ύπνο και φυσιολογική κίνηση.
Να κόψω υδατάνθρακες για να φύγουν γρήγορα τα κιλά των διακοπών;
Δεν υπάρχει λόγος να αποκλείσεις ολόκληρη ομάδα τροφίμων μόνο και μόνο επειδή γύρισες από διακοπές. Μια απότομη μείωση υδατανθράκων μπορεί πράγματι να αλλάξει γρήγορα τη ζυγαριά λόγω μεταβολών στο γλυκογόνο και στα υγρά, αλλά αυτό δεν σημαίνει αντίστοιχη γρήγορη απώλεια λίπους.
Πότε να ζυγιστώ αφού επιστρέψω;
Μπορείς να ζυγιστείς όταν επιστρέψεις, αρκεί να αντιμετωπίσεις τον αριθμό ως πληροφορία και όχι ως ετυμηγορία. Για πιο χρήσιμη εικόνα, παρατήρησε την τάση του βάρους σου αφού έχεις επιστρέψει για μερικές ημέρες στις συνηθισμένες σου συνθήκες.
Τι να κάνω αν δεν μπορώ να ξαναμπώ σε πρόγραμμα;
Μείωσε το μέγεθος της επιστροφής. Αν προσπαθείς να διορθώσεις ταυτόχρονα διατροφή, γυμναστική, ύπνο, νερό, βήματα και ολόκληρη τη ζωή σου, το σχέδιο γίνεται βαρύ πριν καν αρχίσει. Διάλεξε δύο ή τρεις βασικές συμπεριφορές και ξαναχτίσε από εκεί.
MorphoMastery® — Δεν χρειάζεται να ξαναρχίσεις. Χρειάζεται να επιστρέψεις.
Αν έχεις κουραστεί από τον κύκλο «δίαιτα – διακοπή – ενοχή – νέα δίαιτα» και θέλεις να δουλέψεις όχι μόνο στο τι τρως αλλά και στον τρόπο με τον οποίο επιστρέφεις όταν η ζωή σε βγάζει από τη ρουτίνα σου, μπορείς να μάθεις περισσότερα για το MorphoMastery®.
